اگر کسی بخواهد فضای زندگی اجتماعی سالهای آخر سلطنت قاجار را پیش خود ترسیم نماید بهتر است کتاب روز های سپری شده مردم سالخورده اثر محمود دولت آبادی را بخواند . درین کتاب عبدوس قهرمان این داستان زندگی یک روستایی را در جریانات تاریخی زمان خود مانند قحطی بزرگ در ایران و یا حکومت رضا خان در بر قراری امنیت داخلی و همچنین حکومت ارباب رعیتی در ایران را برای ما بازگو میکند .او در آبادی و روستای خود با دو ارباب از دو خانواده روبرو است و رابطه او با آنها به عنوان یک سلمانی که بیزار از شغل خود نیز میباشد بسیار شنیدنی و خواندنیست .زندگی او درین کتاب زمانی شروع میشود که پدرش ناگهانی میمیرد و او نا خواسته مجبور میشود به جای پدر سلمانی محل بشود که ازین کار متنفر است .ماجراهای او در گذر زمان ان هم از زبان دولت آبادی بسیار جذاب و شنیدنیست .او بجای تمام افراد موجود در ماجرا از زبان هر کدام اتفاقات را مینگرد .بطور مثال زمانیکه علیشاه با توطیه میخواهد بهادر ارباب را در منزل خود بکشد و عبدوس نیز همراه بهادر ارباب هست , اتفاقات افتاده را به زبان سه نفر مینویسد .او حتی حالاتی را که سگ آنها در ماجرا با ان روبر بود را بیان میکند . این نوع نوشتن فقط منحصر به دولت آبادی میباشد .